De Steppewolf, Hermann Hesse

Wat de mensen soms onder het begrip 'mens' verstaan, is steeds slechts een vergankelijke burgerlijke overeenkomst.

De foute en ongeluk brengende opvatting dat een mens een voortdurende eenheid zou zijn, is u bekend. Het is u ook be­kend dat de mens uit een grote hoeveelheid zielen bestaat, uit zeer vele Ikken bestaat. De schijnbare eenheid van de persoon te splitsen in deze vele figuren wordt als een krankzinnige daad beschouwd. De wetenschap heeft daarvoor de naam schi­zofrenie uitgevonden. De wetenschap heeft daarin gedeeltelijk gelijk, er bestaat natuurlijk geen veelheid zonder leiding, zon­der een zekere ordening en groepering van het geheel. Ge­deeltelijk ongelijk heeft de wetenschap als men meent dat er slechts een niet herhaalbare, bindende, levenslange ordening van de vele ondergeschikte Ikken mogelijk is. Deze dwaling van de wetenschap heeft vele onaangename gevolgen, de waarde ligt uitsluitend hierin dat de door de staat aangestelde leraren en opvoeders het met hun werk gemakkelijker krijgen en zij niet hoeven te denken en te experimenteren. Volgens deze dwaling gaan veel mensen voor 'normaal' door, ja voor sociaal van grote waarde, terwijl zij ongeneeslijk krankzinnig zijn, en omgekeerd worden er heel wat voor gek aangezien die ge­nieën zijn. Wij voltooien daarom de zielenleer van de weten­schap, die grote leemten vertoont, door het begrip, dat wij op­bouwkunst noemen. Wij tonen degene die het uiteenvallen van zijn Ik beleefd heeft, dat hij de stukken elk ogenblik in een ordening die hij maar wenst opnieuw kan samenstellen en dat hij daarmee een oneindige veelvuldigheid van het levensspel kan bereiken. Zoals de dichter uit een handvol figuren een drama schept, zo bouwen wij uit de figuren van ons ontlede Ik steeds nieuwe groepen, met nieuwe mogelijkheden en span­ningen, met eeuwig nieuwe situaties. Ziet u!

Mijn God, waarom spannen wij ons toch zo in?

De ernst, is een aangelegenheid van de tijd; die ontstaat door overschatting van de tijd.

Eenzaamheid betekent onafhankelijkheid, dat had ik altijd gewild en na lange jaren verkregen. Eenzaamheid was koud, o ja, maar ook stil, prachtig stil en groot als de koude stille ruimte waarin de sterren draaien.

Ik ben toch nieuwsgierig te zien hoeveel een mens eigenlijk kan verdragen! ~ Hamsun keep running running running running